Tadeusz Gajcy
Misterium niedzielne

Prapremiera dramatu poety z pokolenia Kolumbów.
W świecie głodnym autorytetów, Hipolitowi, człowiekowi znikąd, objawia się niezwykłe dziecię, które zapowiada, że "będzie znak". Czując konieczność podzielnia się swoją tajemnicą ze wszystkim, którzy chcą go słuchać, nowy prorok snuje swoją opowieść. Jednak jakie wnioski wyciągną z tego widzenia słuchacze, do jakich celów je wykorzystają, nie zależy już od niego...

Tadeusz Gajcy - poeta, urodził się 8 lutego 1922, zginął 16 sierpnia 1944 w Powstaniu Warszawskim.

Od 1935 uczęszczał do Gimnazjum oo. Marianów na Bielanach w Warszawie. Podczas niemieckiej okupacji mieszkał w Warszawie. Kontynuował naukę na tajnych kompletach licealnych zorganizowanych przez oo. marianów w legalnej Miejskiej Szkole Drogowej. Wiosną 1941 zdał maturę, po czym rozpoczął studia polonistyczne na tajnych kompletach Uniwersytetu Warszawskiego. Pod koniec 1941 został członkiem konspiracyjnej organizacji Konfederacja Narodu. Od 1942 był reporterem w jej piśmie "Nowa Polska - Wiadomości Codzienne". Działał w kręgu młodych twórców skupionych wokół pisma "Sztuka i Naród" oraz tzw. Ruchu Kulturowego. Debiutował w 1942 na łamach "Sztuki i Narodu" wierszem Wczorajszemu. W 1942 został członkiem redakcji, w listopadzie 1943, po śmierci poprzednika - A. Trzebińskiego, redaktorem. Drukował tam swoje wiersze, fragmenty prozy, artykuły i recenzje (pod pseudonimami Karol Topornicki, Roman Oścień, a także anonimowo). Należał do AK, współpracował z referatem literackim Podwydziału Propagandy Mobilizacyjnej "Rój" Biura Informacji i Propagandy AK. Uczestniczył w konspiracyjnych wieczorach literackich, na których przedstawiał swoje utwory. W 1942 uzyskał II nagrodę w konkursie "Biuletynu Informacyjnego" na marsz żołnierski za wiersz Uderzenie, w 1943 nagrodę "Kultury Jutra" za wiersze Śpiew murów i Rapsod o Warszawie. Brał udział w zorganizowanej przez W. Bojarskego akcji składania kwiatów pod pomnikiem Mikołaja Kopernika 25 maja 1943 w 400. rocznicę śmierci uczonego. W 1943 zrezygnował z pracy zarobkowej i studiów, poświęcając się całkowicie pracy konspiracyjnej. Wiosną 1943 uczestniczył w Kursach Prasowych Sprawozdawców Wojskowych organizowanych przez Biuro Informacji i Propagandy AK. Po wybuchu powstania walczył na Starym Mieście w grupie szturmowo-wypadowej porucznika Ryszarda (Jerzego Bondorowskiego). Zginął 16 sierpnia 1944 przy ulicy Przejazd 1/3 lub 22 sierpnia 1944 na terenie Arsenału.

Związany był z Konfederacją Narodu, organizacja skrajnie prawicową, kontynuującą przedwojenną działalność nacjonalistycznego ONR. W swojej publicystyce na łamach "Sztuki i Narodu" głosił poglądy zgodne z linią organizacji i pisma - negację wartości sztuki międzywojennej (z czego wyłączał jednak Czechowicza i Miłosza) i emigracyjnej, podkreślanie dziejowej roli Polski, agitację na rzecz liryki zagrzewającej do boju - jednak prezentował spojrzenie bliższe literackiemu niż ideologicznemu, wykazywał pewne tendencje pojednawcze w stosunku do pisarzy innych orientacji politycznych, a także pewne znaki odżegnywania się od totalistycznej koncepcji literatury i kultury głoszonej przez KN.

Twórczość poetycka Gajcego skupia się w tomach Widma, Grom powszedni (wydanych w podziemiu), wierszach i opowiadaniach publikowanych na łamach "Sztuki i Narodu" oraz utworach pozostawionych w rękopisach (m.in. Misterium Niedzielne przedstawiające pełną napięcia atmosferę ostatnich miesięcy 1939 w formie ludowej szopki oraz dramat Homer i Orchidea). Rozpoczynał od liryki tyrtejskiej, zgodnie z założeniami SiN, jednak w swojej dojrzałej twórczości wypracował własną wizję poezji. Nawiązując do katastrofizmu, głównie Drugiej Awangardy, prezentował jednak jego swoistą wizję - szczególnie nasyconą negatywizmem, spiętrzającą i zagęszczającą obraz apokaliptycznej makabry, a także wprowadzającą elementy groteski. Rzeczywistość ukazywał w wizyjno-symbolicznych obrazach, często posługiwał się konwencją snu dla łączenia elementów realistycznych i baśniowych, obok poematów sięgał do form ballady, bajki, kolędy, piosenki. W tomie Grom powszedni przewodnim motywem wierszy stała się myśl o mistycznym sensie ofiary w imię miłości do ludzi i ojczyzny, a kluczowymi kwestiami oswajanie śmierci i wybór pomiędzy nienawiścią i miłością, dokonany ostatecznie na korzyść miłości.

Tadeusz Gajcy uważany jest za najwybitniejszego, obok Krzysztofa Kamila Baczyńskiego, twórcę pokolenia Kolumbów.

www.culture.pl

ANDRZEJ MAJCZAK
Rocznik 1972. Absolwent wydziałów Reżyserii Dramatu PWST w Krakowie oraz Wiedzy o Teatrze Akademii Teatralnej w Warszawie. Mieszka w Krakowie.
Sekretarz literacki Teatru Narodowego w pierwszych latach dyrekcji Jerzego Grzegorzewskiego. Asystent Kazimierza Dejmka przy pracy nad Dialogus de Passione, a także Pawła Miśkiewicza przy Rajskim ogródku Tadeusza Różewicza. Wspólnie z Andrzejem Sadowskim w szkole teatralnej w Porto przygotował Cepervejo według tekstów Włodzimierza Majakowskiego.

Jest autorem inscenizacji dramaturgii współczesnej. Zrealizował: Dwadzieścia minut z aniołem Aleksandra Wampiłowa, Polaroidy Marka Ravenhilla (Teatr im. S. Jaracza w Łodzi), norway.today Igora Bauersimy (Teatr Polski we Wrocławiu), Psa, kobietę, mężczyznę Sybille Berg, Push up 1-3 Rolanda Schimmelpfenniga, Wielki dzień Conora McPhersona (Teatr Bagatela w Krakowie), Opowieści o zwyczajnym szaleństwie Petra Zelenki (Teatr Jeleniogórski im. C. K. Norwida), Arabską noc Rolanda Schimmelpfenniga (Studio Tetralne "Koło" w Warszawie) oraz mironczarnie - wieczór poetycki według tekstów Mirona Białoszewskiego (Teatr Narodowy w Warszawie).

Od 2000 roku zajmuje się także przygotowaniem publicznych czytań najnowszej dramaturgii światowej Z wydawanego przez Uniwersytet Jagielloński cyklu "Dramat Współczesny", przedstawione zostały teksty Heinera Müllera, Botho Straussa, Miro Gavrana (wszystkie prezentacje na Scenie pod Ratuszem krakowskiego Teatru Ludowego).

AWISZAJ HADARI
Absolwent Wydziału Reżyseri Dramatu w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej w Krakowie,

Urodził się w 1976 roku w Tyberiadzie nad Jeziorem Galilejskim w Izraelu. W 1994 roku ukończył liceum artystyczne im. Thelma Yellin (Tel-Aviv), gdzie uczył się malarstwa i historii sztuki. W roku 1997 przez rok studiował w Wyższej Szkoły Performancu (The School of Visual Theater) w Jerozolimie, gdzie zetknął się z Teatrem Cricot 2 Tadeusza Kantora, po czym podjął studia wyższe w Polsce.

W roku 1998 jego pierwszy spektakl w Izraelu "Rdza" zdobył cztery nagrody (nagroda najlepszego spektaklu, reżysera, scenografii i kostiumów) w ramach Festiwalu Teatru Awangardowego w Acco (The Acco Festival of Avant-Garde Theater). Spektakl cieszył się sporym sukcesem i został pokazany na scenach Narodowego Teatru "Habima" (The Israeli National Theater Habima)i Nowej Opery Izraelskiej (The Center for the Performing Arts - The New Israeli Opera).

Od 1999 do 2004 roku studiował na Wydziale Reżyserii Dramatu w krakowskiej PWST.

W ramach dyplomu przetłumaczył na język polski dramat An-Skiego pt. "Dybuk" (z tego przekładu skorzystał Krzysztof Warlikowski do spektaklu w Teatrze Rozmaitości w Warszawie, w 2007 roku przekład ukazał się przez Wydawnictwo "Austeria" w Krakowie w połączeniu ze szkicownikiem reżyserskim Andrzeja Wajdy). W 2004 roku wyreżyserował "Dybuka" w Szkole Teatralnej, dwa lata później, na zamówienie 16-tego Festiwalu Kultury Żydowskiej w Krakowie ponownie wystawił "Dybuka", tym razem o północy w Synagodze Izaaka na krakowskim Kazimierzu.

W roku 2002 Hadari otrzymał Nagrodę Wybranego Artysty Fundacji IcExcellence w Izraelu (zob. www.icexcellence.com).

2 czerwca 2006 roku na Starym Mieście w Lublinie ogłoszono oficjalne otwarcie Lubelskiej Trasy Podziemnej, dla której zaprojektował i wykonał ikonę miasta pt. "Pożar Lublina-multimedialna inscenizacja legendy".

Prowadzi wykłady i warsztaty teatralne na temat "Dybuka" i Teatru Tadeusza Kantora m. in. w moskiewskiej Szkole Wasilijewa, Ośrodku Praktyk Teatralnych - Gardzienice, Fundacji Pogranicze w Sejnach, Fundacji Miasto w Suwałkach, podczas Dni Kultury Żydowskiej w Poznaniu.